Negendooder en Grijze Koetplevier

Zaterdag 22 augustus 2015

Na afloop van de leuke vogeltrektelling op De Puinhoop twitch ik op weg naar huis twee soorten waarvan ik vind dat ze een naam hebben gekregen die hun prachtige kleed te kort doet.
In de Elsgeesterpolder tussen Rijnsburg en Voorhout bewonder ik enige tijd samen met Jaap Engberts en Chris Quispel een actief en succesvol jagende grauwe klauwier. De vogel zit uiteindelijk vlak langs de weg. Erg gaaf!
Zie voor een filmpje deze link.

Grauwe klauwier - Red-backed Shrike

Grauwe klauwier – Red-backed Shrike

Deze steeds schaarser worden zomergast – in Zuid-Holland ronduit zeldzaam – heeft tal van prachtige volksnamen gekregen: Mordaekster, Rode Wurger, Bonte Doorndraaier, Wreedaard, Wurgert en tal van andere tot de verbeelding sprekende namen. De prachtig getekende vogel heeft deze namen te danken aan de manier waarop hij korte metten maakt met zijn prooidieren (voornamelijk insecten, maar ook muizen en jonge vogeltjes). Daarbij gaat hij bepaald niet zachtzinnig te werk: hij trekt ze levend uit elkaar. Bovendien legt hij voedselvoorraden aan door prooidieren op doornen van bijvoorbeeld meidoorns, braamstruiken en zelfs prikkeldraad te prikken. Volgens een sage doodt een grauwe klauwier per dag negen dieren (negen is in de symboliek het getal van het maximaal haalbare). Dit heeft de vogel in het Duits de naam Neuntöter opgeleverd, een naam die wij in het Nederlands voor deze soort ook nog tegenkomen: de Negendoder. Deze naam intrigeerde mij al toen ik als kind de oude vogelboeken van mijn in WO2 in Neuengamme vermoorde grootvader – Arend Tibben – las. Hieronder een plaat en een stukje tekst uit het boek “Vogels bij onze woningen” door G. van der Meer dat mijn opa op 17 juni 1934 aanschafte voor 3 gulden en 90 cent.

Uit: “Vogels bij onze woningen” door G. van der Meer

Uit: “Vogels bij onze woningen” door G. van der Meer

Uit: “Vogels bij onze woningen” door G. van der Meer

Uit: “Vogels bij onze woningen” door G. van der Meer

Een ander boekje, dat luistert naar de welluidende titel “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman, heeft op de voorkant een heuse zwart-witfoto van een grauwe klauwier staan.

Kaft “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman

Kaft “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman

Mijn opa zal dit werkje ook ergens in de jaren dertig van de 20ste eeuw hebben verworven, maar hierin staat alleen zijn paraaf en niet wanneer en voor welk bedrag hij het boekje heeft aangeschaft. In dit boekje wijdt de schrijver maar liefst elf pagina’s aan de Negendooder en is deze naam in plaats van ‘grauwe klauwier‘ zelfs bovenaan elke bladzijde geplaatst. Ik heb het als kind, ondanks dat het taalgebruik erg wollig is, keer op keer gelezen. Hieronder enkele pagina’s.

Uit: “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman

Uit: “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman

Uit: “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman

Uit: “Vogelkens van allerlei vleugel” geschreven door Rinke Tolman

De vogelboekjes die ik via mijn moeder van mijn opa heb geërfd gaan alleen maar over bos- en weidevogels. Wellicht logisch voor een meester van een lagere school in het Smilde van de jaren dertig. Oude boekjes over andere soortgroepen heb ik, behalve het alom bekende “Zien is kennen”, dan ook niet.
Na de succesvolle twitch van de prachtige Negendooder rijd ik naar Poelgeest waar een juveniele grauwe franjepoot is gemeld. Hier is het een kwestie van aanschuiven en laat de Grijze Koetplevier – een oude naam die dit fraaie vogeltje m.i. ook geen eer aan doet, want het heeft immers prachtige okerbeige en rozegrijze tinten in zijn verenkleed – zich heel leuk bekijken. Top!
Voor simpele filmpjes zie link 1 en link 2.

Grauwe franjepoot – Red-necked Phalarope

Grauwe franjepoot – Red-necked Phalarope

Grauwe franjepoot – Red-necked Phalarope

Grauwe franjepoot – Red-necked Phalarope

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s